06.10.2025 günü bir kuyumcuya düşmüştü yolum. Altının gramına 5200 lira, çeyreğine de 9000 lira demişti. Aradan ondört gün, yani iki hafta geçti.
Bugün aynı kuyumcuya tekrar uğradım- kuyumcu: Gram altına 5965 lira, çeyreğine ise 10.250 lira, dedi.
Ülkemizde her gün yeni bir şeyler değişiyor.
Artık düğünlerde altın takı da hayal, çocuğunun düğünü için altın bilezikte. İşte tarih bu: Acısını içinde hisseden insan- tarihini yazıyor içinden. Savaşlarda cengaver gibi savaşıyor duygularıyla. Rüyalarina giriyor. İçine bir gün ışık girecek mi, kimbilir? Ama umudu hep saklı, canlanır bir gün- Montaigne gibi kendi içine bakınca.
Günümüzde içine bakan bir emekli, emekçi nasıl bir ders çıkaracak içinden: İki haftada bu kadar değişiklikten sonra.
Montaigne: 500 yıl önce “benim mesleğim de sanatım da yaşamaktır” diyor. Peki dünyada ve ülkemizde iyi yaşamak adına neler elde etti insanlık.
En anlamlı ve değerli tarih, emeği ile geçinen halkın duygu ve düşüncelerinin olduğu gibi- gerçekçi bir şekilde kayda geçirildiği tarihtir bence.
Spinoza Etika’ da, düşüncelerimizle duygularımızın bir birine sıkı sıkıya bağlı olduğunu anlatır.
Plinius’da; “herkes kendisi için bir derstir” demiş. Bu dersi bedel ödemeden öğrenerek çıkarmak en güzel olanı. Ama zor olanı.
Buna dair güzel bir söz vardır, bilirsiniz:
“İnsanlar yaşamadan öğrenemez, derler. İnsanların yaşamadan öğrenemez felsefesi, öğrenmeden yaşamayı seçenlerin ideolojisidir.”
Artık herkes kendi dersini yaşayarak alıyor. Montaigne gibi kendiyle uğraşıyor. Bu durumda, bu toplumdan filozof çok çıkar.
Sokrates’e sormuşlar:
O da evlenin demiş.
Eşiniz iyi çıkarsa mutlu olursunuz, kötü çıkarsa filozof…
***
Yaşadığımız süreç öğrenerek iyi yaşama dönemine uygun değil galiba. Hepimiz
acıları yaşayarak daha dayanıklı olmayı öğreniyoruz artık.
Spinoza gibi yirmi üç yaşında yaşadığımız toplumdan atılmadık ya? “Arzu insanın özüdür, demiş Spinoza.
Ne arzumuz sönmeli, ne insanlığımız, ne de umudumuz. Bu vatan bir Mustafa Kemal çıkarmış: “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur”, demiş.